پیغوی کوچک
صدای گونه
فیلم کوتاه
گالری رسانهها
نقشه پراکنش
نامها
- نام فارسی: پیغوی کوچک
- نام علمی: Accipiter badius
- نام انگلیسی: Shikra
ردهبندی جانوری
- شاخه: Chordata
- رده: Aves
- راسته: Accipitriformes
- خانواده: Accipitridae
- جنس: Accipiter
- گونه: A. badius
اندازه بدن
- طول بدن: 45-25 سانتیمتر
- گشودگی بالها: 68-48سانتیمتر
- وزن: 265-100 گرم (نر: 100–200 گرم| ماده: 200–265 گرم)
ویژگیهای ظاهری
پیغوی کوچک پرندهای کوچک تا متوسط با بدنی کشیده و بالهای نسبتاً کوتاه است. نر بالغ دارای رنگ خاکستری مایل به آبی در قسمتهای فوقانی بدن و زیر بدن سفید با نوارهای قرمز مایل به قهوهای است. مادهها رنگ تیرهتری دارند و زیر بدن آنها نوارهای تیرهتری مشاهده میشود. منقار کوتاه و پاهای زرد رنگ از ویژگیهای بارز این گونه هستند.
زیستگاه و پراکنش
پیغوی کوچک در جنگلهای تنک، زمینهای کشاورزی با درختان پراکنده، باغهای میوه، جنگلهای حاشیه رودخانهها، واحهها و درختزارهای اطراف مناطق مسکونی زندگی میکند.
پراکنش جهانی: پیغوی کوچک در کشورهای جنوب صحرای آفریقا، از جمله آنگولا، زامبیا، تانزانیا، کنیا، موزامبیک، بوتسوانا و آفریقای جنوبی دیده میشود. برخی جمعیتها ممکن است به مناطق مجاور مهاجرت فصلی داشته باشند.
پراکنش در ایران، بهصورت مهاجر عبوری در استانهای جنوبی و شرقی مانند هرمزگان، خراسان رضوی و سیستان و بلوچستان مشاهده میشود.
عادات و رفتار
پیغوی کوچک پرندهای چابک و سریع است که در هنگام شکار از پروازهای ناگهانی و تعقیب سریع استفاده میکند. این گونه معمولاً بهصورت تنها یا در گروههای کوچک مشاهده میشود و در هنگام مهاجرت در دستههای بزرگ پرواز میکند.
تولیدمثل
فصل تولیدمثل این گونه از اواسط اردیبهشت تا مرداد است. لانهها معمولاً در درختان پهنبرگ نزدیک به آب ساخته میشوند و مادهها مسئول ساخت لانه هستند. تخمگذاری معمولاً ۲–۳ تخم است و دوره تفریخ حدود ۳۰ روز طول میکشد. جوجهها پس از حدود ۴۰ روز قادر به پرواز میشوند.
مکانهای مهم زادآوری پیغو کوچک در ایران؛ پیغو کوچک در شمال شرق ایران تا حاشیهی جنوب غربی دریای مازندران زادآوری دارد. اخیراً گزارشاتی از زادآوری این گونه از اطراف بندر عباس در دست است.
تغذیه
پیغوی کوچک عمدتاً از پرندگان کوچک، حشرات، جوندگان و مارمولکها تغذیه میکند. این گونه در هنگام شکار از کمین کردن در نقاط بلند و سپس حمله ناگهانی به طعمه استفاده میکند.
تهدیدات و وضعیت حفاظتی
با توجه به پراکنش وسیع و جمعیت پایدار، پیغوی کوچک در فهرست IUCN در طبقهبندی «کمترین نگرانی» قرار دارد. در ایران نیز در فهرست مهره داران در گروه گونههای حمایت و حفاظت شده قرار دارد.
شکارچیان طبیعی: عقابها، شاهینها و جغدهای بزرگ میتوانند تهدیدی برای بالغین و جوجهها باشند. همچنین مارها و پستانداران شکارچی کوچک مانند روباهها و راسوها ممکن است به تخمها و جوجهها حمله کنند.
تهدیدات انسانی: شامل تخریب زیستگاهها به دلیل کشاورزی، توسعه شهری، قطع درختان مناسب لانهسازی، شکار غیرمجاز و استفاده از سموم و آفتکشها است که میتواند جمعیت و موفقیت تولیدمثل این گونه را کاهش دهد.
نقش اکولوژیکی
پیغوی کوچک با شکار پرندگان کوچک و جوندگان به کنترل جمعیت این گونهها کمک میکند و نقش مهمی در تعادل اکولوژیکی مناطق جنگلی و نیمهبیابانی ایفا میکند.