کشیم کوچک
صدای گونه
فیلم کوتاه
گالری رسانهها
نقشه پراکنش
نامها
- نام فارسی : کشیم کوچک
- نام علمی : Tachybaptus ruficollis
- نام انگلیسی : Little Grebe
ردهبندی جانوری
- شاخه : Animalia
- رده : Aves
- راسته : Podicipediformes
- خانواده : Podicipedidae
اندازه بدن
- طول بدن : حدود 23 تا 29 سانتیمتر
- گستردگی بالها : حدود 40 تا 45 سانتیمتر
- وزن : بین 130 تا 250 گرم
شکل ظاهری :
کشیم کوچک، پرندهای جمعوجور و گردنکوتاه است که ظاهری نرم و فشرده دارد. رنگ بدنش عمدتاً قهوهای تیره مایل به خاکستری است، ولی در فصل زادآوری جلوهای خاص به خود میگیرد : گلو و گونهها به رنگ بلوطی درخشان در میآیند و منقار کوتاه و تیز آن با لکهای زرد کمرنگ در قاعده برجسته میشود. چشمان گرد و درخشانش با حلقهی زردرنگی احاطه شدهاند که در میان پرهای تیره جلوه خاصی دارند. پاهایش در قسمت عقب بدن قرار گرفتهاند و برای شنا کردن عالی هستند، ولی هنگام راهرفتن روی زمین او را دستوپا بسته نشان میدهند. این پرنده توانایی پرواز دارد، اما به ندرت پرواز میکند و بیشتر به شیرجهزدن و شنا متکی است.
زیستگاه و پراکنش
کشیم کوچک ترجیح میدهد در آبگیرهای آرام، تالابهای پوشیده از نیزار، برکهها، کانالها و حاشیهی دریاچههای کمعمق زندگی کند. این پرنده معمولاً در مناطقی یافت میشود که پوشش گیاهی آبی و حاشیهای فراوان باشد تا هم پناهگاهی مطمئن برای استتار فراهم کند و هم محل مناسبی برای آشیانهسازی باشد. همچنین در زمستان در آبهای آزادتر و کمگیاهتر دیده میشود. سکونتگاههای آن شامل مناطق کمارتفاع و نیمهگرمسیری تا معتدل است.
پراکنش در جهان : گسترهی پراکنش کشیم کوچک بسیار وسیع است و بخشهایی از اروپا، آسیا و آفریقا را در بر میگیرد. این پرنده در سراسر مناطق معتدل تا گرمسیری دیده میشود و در بخشهایی از مناطق شمالی اروپا و آسیا مهاجر است.
پراکنش در ایران : در بیشتر مناطق آبی کشور از شمال تا جنوب و غرب تا شرق دیده میشود. در برخی مناطق بومی و در برخی دیگر مهاجر زمستانگذران است. حضور آن در بیشتر تالابها و آبگیرهای داخلی و ساحلی گزارش شده است.
عادات، رفتار
کشیم کوچک بهشدت وابسته به آب است و بیشتر وقت خود را شناور روی سطح یا زیر آب میگذراند. بسیار محتاط و پنهانکار است و هنگام احساس خطر، بهجای پرواز، به زیر آب شیرجه میزند. معمولاً بهصورت تنها یا جفت دیده میشود، اگرچه در زمستان ممکن است بهصورت دستههای کوچک درآید. در زمان جفتگیری، نمایشهایی شامل حرکات سینکشده و صداسازیهای خاص دارد.
تولید مثل
آشیانهاش را روی تودههای شناور گیاهی یا در میان نیها میسازد. آشیانه، تودهای از گیاهان نیمهخیس و نرم است که روی آب شناور میماند. ماده معمولاً 4 تا 6 تخم سفید رنگ میگذارد که در اثر تماس با مواد گیاهی کمکم به رنگ قهوهای درمیآیند. والدین به نوبت روی تخمها میخوابند. پس از تولد، جوجهها از ابتدا قادر به شنا هستند و اغلب بر پشت والدین سوار میشوند.
تغذیه
کشیم کوچک رژیم غذایی متنوعی دارد که بیشتر شامل موجودات آبزی میشود. از حشرات آبزی، لاروها، کرمها، سختپوستان کوچک، قورباغههای ریز و حتی ماهیهای کوچک تغذیه میکند. با شیرجهزدن در زیر آب و استفاده از منقار تیز و چشمان دقیق خود، شکار را در میان گیاهان یا در کف آب شناسایی و صید میکند
وضعیت حفاظتی و تهدیدات
وضعیت حفاظتی : در سطح جهانی کشیم کوچک در گروه کمترین نگرانی (LC) قرار دارد. در ایران نیز در جدول طبقه بندی حفاظتی مهره داران ایران در گروه گونههای غیرحمایت شده قرار دارد.
اقدامات حفاظتی : بهطور کلی وضعیت پایداری دارد اما در برخی مناطق با کاهش کیفیت زیستگاه مواجه است و اقدامات حفاظتی شامل حفاظت از تالابها و مدیریت منابع آبی و کاهش آلودگی در افزایش جمعیت این گونه موثر است.
شکارچیان طبیعی : تخمها و جوجههای کشیم ممکن است توسط پرندگان شکاری، خزندگان، روباهها و سایر گوشتخواران شکار شوند.
تهدیدات انسانی : از بین رفتن و خشکشدن تالابها، آلودگیهای شیمیایی و صنعتی، تخریب پوشش گیاهی حاشیه آب، تردد زیاد انسانی و شکار غیرقانونی از تهدیدات اصلی کشیم کوچک هستند. فعالیتهای کشاورزی و استفاده بیرویه از سموم نیز به کاهش جمعیت آن کمک میکند.
نقش اکولوژیکی
کشیم کوچک با شکار ماهیها و دوزیستان کوچک به کنترل جمعیت آنها کمک میکند. همچنین نقش مهمی در تعادل اکوسیستمهای آبی و تالابها دارد و حضور آن میتواند نشانگر کیفیت آب و سلامت زیستگاههای آبی باشد. این پرنده همچنین بخشی از زنجیره غذایی تالابها بوده و طعمه برخی پرندگان شکاری و پستانداران آبزی میشود.