تشی
صدای گونه
فیلم کوتاه
گالری رسانهها
نقشه پراکنش
نامها
- نام فارسی : تشی
- نام علمی : Hystrix indica
- نام انگلیسی : Indian Crested Porcupine
ردهبندی جانوری
- شاخه : Chordata
- رده : Mammalia
- راسته : Rodentia
- خانواده : Hystricidae
- جنس : Hystrix
- گونه : H. indica
اندازه بدن
- طول بدن : 70–90 سانتیمتر
- طول دم : 8–10 سانتیمتر
- وزن : 11–25 کیلوگرم
- طول خارها : 18–35 سانتیمتر
ویژگیهای ظاهری
تشی هندی بزرگترین جونده ایران است که بدنش با لایهای از خارهای مخروطی شکل، محکم و بلندی پوشیده شده است. این خارها در قسمتهای مختلف بدن طول و ضخامت متفاوتی دارند :
- گردن و شانهها : خارهای نازک و بلند که هنگام احساس خطر به شکل بادبزن در میآیند.
- بخش پشت : خارهای کوتاهتر و کمی کلفتتر با نوارهای سیاه و زرد.
- دم : خارهای کوتاه و سفید.
همچنین، پوزه پهن و پوشیده از موهای زبر، سبیلهای بلند (تا 20 سانتیمتر) و پاهای چهارانگشتی جلو و پنجانگشتی عقب از ویژگیهای بارز این گونه است.
زیستگاه و پراکنش
تشی هندی در سراسر قاره آسیا و خاورمیانه پراکندگی دارد و در ایران در تمام استانها به جز آذربایجان غربی یافت میشود. زیستگاههای این گونه شامل جنگلها، کوهستانها، بیابانها، درختچهزارها و باغها است .
پراکنش جهانی : این گونه در بخشهایی از خاورمیانه، آسیای مرکزی و جنوبی یافت میشود. گستره پراکنش آن شامل : ایران، هند، پاکستان، نپال، افغانستان، سریلانکا، بنگلادش، ترکمنستان و برخی مناطق خاورمیانه از جمله عراق، سوریه، ترکیه است.
پراکنش در ایران : در بیشتر استانهای کشور حضور دارد، بهویژه در تپهها و کوهپایههای سنگی، مناطق نیمهبیابانی و حتی زمینهای کشاورزی. تراکم بالاتر در استانهای خوزستان، فارس، کرمان، سیستان و بلوچستان، خراسان شمالی، رضوی و جنوبی، یزد، سمنان، مازندران، گلستان و لرستان گزارش شده است.
عادات و رفتار
تشی هندی جانوری شبزی است که بیشتر شبها به فعالیت میپردازد. این گونه به صورت انفرادی زندگی میکند، اما گاهی گروههای کوچک فامیلی در یک لانه مشترک سکونت دارند. تشیها در هنگام احساس خطر، خارهای خود را سیخ کرده و با تکان دادن آنها یا حمله به سمت تهدید، از خود دفاع میکنند. برخلاف باور عمومی، تشیها قادر به پرتاب خارهای خود نیستند .
تولیدمثل
تشی هندی معمولاً در ماههای فوریه و مارس جفتگیری میکند. دوره آبستنی حدود 240 روز طول میکشد و معمولاً 2 تا 4 توله به دنیا میآید. تولهها با چشمان باز و پوشیده از خارهای نرم متولد میشوند که پس از چند ساعت سخت میشوند. این تولهها پس از 13 تا 19 هفته از شیر گرفته میشوند، اما تا رسیدن به بلوغ جنسی (حدود 2 سالگی) در کنار والدین خود در لانه میمانند .
تغذیه
تشی هندی گونهای همهچیزخوار است که رژیم غذایی آن شامل ریشهها، پیازها، میوهها، غلات، درختچهها و حشرات میباشد. این گونه به دلیل داشتن دستگاه گوارش خاص، قادر به هضم مواد با کیفیت پایین است و برای تأمین کلسیم مورد نیاز خود، گاهی به جویدن استخوانها میپردازد. تشیها میتوانند به عنوان آفات کشاورزی در نظر گرفته شوند، زیرا به محصولات کشاورزی آسیب میزنند .
وضعیت حفاظتی و تهدیدات
وضعیت حفاظتی : تشی هندی در فهرست IUCN در رده کمترین نگرانی (LC) قرار دارد و جمعیت آن در سطح جهانی پایدار است. با این حال، در برخی مناطق به دلیل تخریب زیستگاه و شکار غیرقانونی در معرض تهدید قرار دارد. در ایران نیز در فهرست گونه های غیرحمایت شده قرار دارد.
تهدیدات انسانی : شکار برای گوشت، تخریب زیستگاهها به دلیل توسعه شهری و کشاورزی، استفاده از سموم کشاورزی و درگیری با انسانها به دلیل آسیب به محصولات کشاورزی.
شکارگران طبیعی : شکارچیانی مانند پلنگها، یوزها، کفتارهای راهراه، سگهای وحشی آسیایی و تمساحهای آب شور به عنوان شکارچیان طبیعی این گونه شناخته میشوند.
نقش اکولوژیکی
تشی هندی با حفاری برای یافتن غذا، به تهویه خاک کمک میکند و در پراکنش بذرها نقش دارد. همچنین، به دلیل تغذیه از ریشهها و گیاهان، میتواند در کنترل رشد برخی گونههای گیاهی مؤثر باشد.