گرگ
صدای گونه
فیلم کوتاه
گالری رسانهها
نقشه پراکنش
نامها
- نام فارسی : گرگ
- نام علمی : Canis lupus
- نام انگلیسی : Grey Wolf
ردهبندی جانوری
- شاخه : Chordata
- رده : Mammalia
- راسته : Carnivora
- خانواده : Canidae
- جنس : Canis
- گونه : Canis lupus
اندازه بدن
- طول سر و تنه : 100 تا 160 سانتیمتر
- طول دم : 30 تا 50 سانتیمتر
- ارتفاع بدن : 60 تا 85 سانتیمتر
- وزن : 30 تا 50 کیلوگرم (گاهی تا 70 کیلوگرم در مناطق شمالی)
- طول عمر : 8 تا 10 سال در طبیعت و تا 15 سال در اسارت
ویژگیهای ظاهری
گرگها دارای بدنی عضلانی با پاهای بلند و دم پرمو هستند. رنگ بدن از خاکستری روشن تا قهوهای و نخودی متغیر است و بسته به زیستگاه تغییر میکند. سر پهن با پوزه کشیده، گوشهای مثلثی و دندانهای نیرومند برای شکار از ویژگیهای اصلی است. چشمها معمولاً زرد کهربایی یا قهوهایاند. پوشش ضخیم خز آنها در زمستان پرپشتتر است.
زیستگاه و پراکنش
زیستگاه : مناطق کوهستانی، استپها، جنگلهای نیمهخشک، بیابانهای کوهپایهای و حتی حاشیه مزارع و روستاها.
- پراکنش جهانی : از آمریکای شمالی و اروپا تا آسیا.
- پراکنش در ایران : پراکنش گسترده در اغلب نواحی کوهستانی، استپی و بیابانی ایران؛ از شمالغرب (آذربایجان و کردستان) تا شمالشرق (خراسانها) و همچنین زاگرس، البرز، کویر مرکزی، فارس و سیستان و بلوچستان دیده میشود.
عادات و رفتار
گرگها حیواناتی اجتماعی هستند که در قالب گله زندگی میکنند. هر گله معمولاً شامل یک جفت غالب (نر و ماده آلفا) و تولهها و افراد جوانتر است. آنها از طریق زوزه، بو و حرکات بدنی با هم ارتباط برقرار میکنند.
- سرعت دویدن تا 60 کیلومتر در ساعت
- شعاع قلمرو : بسته به شرایط زیستگاه بین 100 تا 1000 کیلومتر مربع
- رفتار روزانه : بیشتر شبفعال و گرگومیشفعال، اما در مناطق کممزاحمت در روز هم دیده میشوند.
تولیدمثل
فصل جفتگیری در اواخر زمستان (دی تا اسفند) است. آبستنی حدود 62 تا 65 روز طول میکشد. زایمان معمولاً در غارها یا لانههای زیرزمینی در بهار (فروردین تا اردیبهشت) انجام میشود. ماده بین 4 تا 7 توله به دنیا میآورد. تولهها در 2 هفته اول نابینا هستند و از شیر تغذیه میکنند. همه اعضای گله در پرورش تولهها مشارکت دارند. بلوغ جنسی در 2 سالگی رخ میدهد.
تغذیه
گرگ گوشتخوار است اما رژیم غذایی متنوعی دارد از پستانداران بزرگ چون قوچ و میش، کل و بز، گراز، گوزن و آهو، پستانداران کوچک مانند جوندگان، خرگوش، روباه تا پرندگان و خزندگان و حتی لاشه حیوانات و گاهی نیز محصولات کشاورزی و زبالههای انسانی در حاشیه روستاها. گرگها شکار گروهی انجام میدهند و میتوانند طعمههایی بزرگتر از خودشان را از پا درآورند.
تهدیدات و وضعیت حفاظتی
وضعیت حفاظتی : در ردهکمترین نگرانی (LC) در فهرست سرخ IUCN قرار دارد. جمعیت در ایران نسبتاً پایدار است اما در برخی مناطق تحت فشار شکار و تخریب زیستگاه قرار دارد. گرگ در فهرست طبقه بندی حفاظتی مهره داران ایران در رده غیرحمایت شده (عادی) قرار دارد.
- • تهدیدات انسانی : شکار انتقامی به دلیل حمله به دام، تخریب زیستگاه، مسمومسازی و تلهگذاری، تصادفات جادهای.
- شکارگران طبیعی : گرگ بالغ شکارچی طبیعی جدی ندارد؛ تولهها ممکن است طعمه خرس یا پلنگ شوند.
نقش اکولوژیکی
گرگها شکارچی رأس زنجیره غذایی در بسیاری از زیستگاههای ایراناند. با شکار پستانداران علفخوار، از افزایش بیش از حد جمعیت آنها جلوگیری میکنند و تعادل اکولوژیکی را حفظ میکنند. همچنین با شکار جوندگان به کنترل آفات کشاورزی کمک میکنند. وجود گرگ نشانه سلامت زیستگاه و تنوع زیستی بالاست.