مینای معمولی
صدای گونه
فیلم کوتاه
گالری رسانهها
نقشه پراکنش
نامها
- نام فارسی : مرغ مینا معمولی
- نام علمی : Acridotheres tristis
- نام انگلیسی : Common Myna
ردهبندی جانوری
- شاخه : طنابداران (Chordata)
- رده : پرندگان (Aves)
- راسته : گنجشکسانان (Passeriformes)
- تیره : ساران (Sturnidae)
- جنس : Acridotheres
- گونه : Acridotheres tristis
اندازه بدن
- طول بدن : حدود ۲۳ سانتیمتر
- گستردگی بال : ۱۳۸–۱۵۳ میلیمتر (نر)، ۱۳۸–۱۴۷ میلیمتر (ماده)
- وزن : نر : حدود ۱۱۰ گرم | ماده : حدود ۱۲۰–۱۳۸ گرم
شکل ظاهری
منقار پرنده کوتاه و قوی است (۲۵–۳۰ میلیمتر در نر، ۲۵–۲۸ میلیمتر در ماده) که آن را برای خوردن طیف گستردهای از غذاها مناسب میکند. دم پرنده نسبتاً کوتاه است (۸۱–۹۵ میلیمتر در نر و ۷۹–۹۶ میلیمتر در ماده) و به حفظ تعادل در پروازهای کوتاه و فرودهای سریع کمک میکند. رنگبندی پرنده عمدتاً قهوهای تیره با لکههای زرد در منقار و پاها است و این ویژگیها باعث تشخیص آسان آن در طبیعت میشوند.
زیستگاه و پراکنش
مرغ مینا معمولی بیشتر در مناطق باز و کمدرخت زندگی میکند و حضور آن در دشتها، مزارع و حاشیههای جنگلی رایج است. پراکنش بومی این پرنده از افغانستان و هند تا سریلانکا و بنگلادش است، اما به دلیل معرفی توسط انسان، اکنون در بسیاری از مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری جهان، از جمله استرالیا، نیوزیلند، هاوایی و آفریقای جنوبی یافت میشود. توانایی سازگاری بالا با محیطهای شهری و روستایی یکی از دلایل موفقیت آن در مناطق غیر بومی است
پراکنش جهانی : از افغانستان و هند تا سریلانکا و بنگلادش پراکندگی دارد و به دلیل معرفی انسان، در بسیاری از مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری جهان، از جمله استرالیا، نیوزیلند، هاوایی و آفریقای جنوبی، پراکنده شده است.
پراکنش ایران : مقیم هرمزگان و بلوچستان بوده و به طور گسترده ای در سراسر کشور پراکنده شده است.
تغذیه
این پرنده همهچیزخوار (Omnivorous) است و رژیم غذایی گستردهای دارد. این پرنده علاوه بر حشرات و کرمها که بخش مهمی از غذای آنها را تشکیل میدهد، میتواند میوهها، دانهها و حتی پسماندهای غذایی انسانی را مصرف کند. همچنین، گاهی جوجههای پرندگان کوچک را میخورند، که نشاندهنده توانایی تطبیق با منابع غذایی متنوع است. این همهچیزخواری باعث شده میناها هم در کنترل جمعیت حشرات مفید باشند و هم به پراکنش بذرها کمک کنند
تولید مثل
مرغ مینا معمولی توانایی تولید مثل در طول سال را دارد، بسته به شرایط محیطی و جغرافیایی. آشیانهسازی آنها معمولاً در سوراخ درختان، دیوارها یا ساختارهای مصنوعی انجام میشود. هر بار ۴ تا ۶ تخم آبی-سبز میگذارند و دوره جوجهآوری حدود ۱۷–۱۸ روز است. جوجهها پس از ۲۲–۲۴ روز از آشیانه خارج میشوند. جالب است که این پرنده اغلب به صورت جفتهای پایدار زندگی میکند و روابط اجتماعی پیچیدهای با جفت و گروههای بزرگتر دارد
عادات و رفتار
مرغ مینا پرندهای اجتماعی است و اغلب در گروههای بزرگ دیده میشود. آنها توانایی تولید صداهای متنوع دارند که شامل غرغر، سوت، خرخر و حتی تقلید صداهای انسانی است، ویژگیای که آنها را در میان پرندگان بسیار محبوب میکند. قبل از خواب، میناها اغلب در گروههای بزرگ جمع میشوند و رفتارهای نمایشی مانند حرکتهای هماهنگ و پروازهای کوتاه انجام میدهند که احتمالاً برای ارتباط اجتماعی و کاهش تنش گروهی اهمیت دارد
وضعیت حفاظتی و تهدیدات
وضعیت جهانی (IUCN) : مرغ مینا معمولی در سطح جهانی در رده کمترین نگرانی (Least Concern) قرار دارد و جمعیت آن نه تنها پایدار است، بلکه در بسیاری از مناطق به دلیل سازگاری بالا با محیطهای انسانی رو به افزایش میباشد. در ایران نیز طبق طبقهبندی حفاظتی مهرهداران، این گونه در گروه گونههای غیر حمایتشده قرار دارد.
اقدامات حفاظتی : با توجه به افزایش بیش از حد جمعیت در برخی مناطق، اقدامات حفاظتی بیشتر معطوف به کنترل جمعیت و مدیریت اثرات زیستمحیطی این گونه است. در کشورهای مختلف برنامههایی برای کاهش رقابت این پرنده با گونههای بومی، مدیریت زیستگاهها و جلوگیری از گسترش بیش از حد آن در زیستگاههای حساس اجرا میشود.
- تهدیدات انسانی : این گونه به طور مستقیم تحت تهدیدات انسانی قرار ندارد، بلکه برعکس در اثر فعالیتهای انسانی مانند تغییر کاربری اراضی کشاورزی به مناطق شهری و تولید زبالههای غذایی، شرایط مناسبی برای گسترش پیدا کرده است. با این حال، در برخی کشورها جمعیت بالای آن خود به عنوان تهدیدی برای گونههای بومی و کشاورزی شناخته میشود و کنترل جمعیت آن ضرورت پیدا کرده است.
- شکارگران طبیعی : تخمها و جوجههای مرغ مینا ممکن است توسط پرندگان شکاری، مارها و برخی پستانداران کوچک شکار شوند. با وجود این، به دلیل زندگی در نزدیکی سکونتگاههای انسانی، میزان شکار طبیعی در بسیاری از مناطق کاهش یافته و پرنده از امنیت نسبی برخوردار است.
نقش اکولوژیکی
مرغ مینا نقشهای مهمی در اکوسیستم دارد. تغذیه از میوهها و دانهها باعث پراکنش بذرها و در نتیجه کمک به رشد گیاهان میشود. همچنین با تغذیه از حشرات، به کنترل جمعیت حشرات کمک میکند. اما در مناطق غیر بومی، ممکن است با پرندگان بومی برای منابع غذایی و مکانهای آشیانهسازی رقابت کند و اثرات اکولوژیکی منفی ایجاد نماید.