گربه وحشی
صدای گونه
فیلم کوتاه
گالری رسانهها
نقشه پراکنش
نامها
- نام فارسی : گربه وحشی
- نام علمی : Felis lybica
- نام انگلیسی : Afro-Asiatic Wildcat
ردهبندی جانوری
- شاخه : Chordata
- رده : Mammalia
- راسته : Carnivora
- خانواده : Felidae
- جنس : Felis
- گونه : Felis lybica
- زیرگونه : Felis lybica lybica
اندازه بدن
- طول سر و تنه : 45–65 سانتیمتر
- طول دم : 25–35 سانتیمتر
- ارتفاع بدن : 30–40 سانتیمتر
- وزن : 4–8 کیلوگرم
- طول عمر : 10–14 سال
ویژگیهای ظاهری
این گربه پوششی کوتاه و خاکی مایل به زرد دارد که در بخشهای پشتی کمی تیرهتر است. بدن آن با خطوط عمودی و لکههای نامنظم کمرنگ پوشیده شده است. دم باریک، حلقهدار و دارای نوک سیاه است. گوشها کوتاه و نوکتیز و چشمها زرد تا سبز روشن میباشند. از گربههای خانگی و دیگر زیرگونهها کوچکتر و لاغرتر است.
زیستگاه و پراکنش
گربه وحشی در مناطق نیمهخشک، بیابانی و درختچهای آفریقا و خاورمیانه پراکنده است.
پراکنش در ایران : بیشتر در مناطق شرقی و جنوب شرقی کشور، از جمله استانهای سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، کرمان و شرق یزد مشاهده میشود. این گونه به زیستگاههای باز و کمدرخت تمایل دارد و معمولاً نزدیک انسان یا دام اهلی زندگی نمیکند
عادات و رفتار
این گونه شبزی و انفرادی است. گربه وحشی آفرو-آسیایی قلمرو مشخص دارد و فعالیتهای روزانه را معمولاً در پناهگاهها مانند شکافهای صخرهای یا بوتهها سپری میکند. شکار شامل پستانداران کوچک، پرندگان، خزندگان و حشرات است. اغلب در هنگام شب برای شکار از کمین و تعقیب آهسته استفاده میکند.
تولیدمثل
فصل جفتگیری این گونه معمولاً در اوایل بهار آغاز میشود. دوره آبستنی حدود 63–70 روز است و معمولاً 2 تا 5 توله به دنیا میآورد. تولهها در پناهگاههایی مخفی نگهداری میشوند و به مدت 6–8 هفته شیر مادر میخورند. بلوغ جنسی در حدود 10 تا 12 ماهگی رخ میدهد. نرها قلمروهای بزرگ را برای دسترسی به مادهها کنترل میکنند و تعاملات اجتماعی محدود است.
تغذیه
گربه وحشی گوشتخوار است. رژیم غذایی شامل پستانداران کوچک از جمله جربیل، دوپاها، ولها، بچه خرگوش، پرندگان، وزغها، قورباغهها و حشرات است. بهصورت انفرادی شکار میکند و عمدتاً از استتار، کمین و تعقیب آهسته برای نزدیک شدن به طعمه استفاده مینماید.
تهدیدات و وضعیت حفاظتی
وضعیت حفاظتی : در فهرست IUCN در رده کمترین نگرانی (Least Concern) قرار دارد، اما جمعیت محلی در ایران به دلیل کاهش زیستگاهها و فشار انسانی در حال کاهش است از این رو در فهرست طبقه بندی مهره داران ایران در رده حمایت شده و حفاظت شده قرار دارد.
- تهدیدات انسانی : تخریب زیستگاهها، تبدیل بیابان به زمین کشاورزی، شکار غیرقانونی و رقابت با گربههای خانگی و سگهای ولگرد.
- شکارگران طبیعی : گرگها و کفتارها میتوانند تهدیدی برای تولهها باشند.
نقش اکولوژیکی
گربه وحشی آفرو-آسیایی کنترل جمعیت پستانداران کوچک و پرندگان را بر عهده دارد و به تعادل زیستی اکوسیستمهای بیابانی و نیمهخشک کمک میکند. همچنین بهعنوان شکارچی بالای زنجیره غذایی، بر جمعیت طعمهها تأثیرگذار است و نقش مهمی در چرخه غذایی مناطق بیابانی و نیمهخشک ایفا میکند.