گلاریول بالسرخ
صدای گونه
فیلم کوتاه
گالری رسانهها
نقشه پراکنش
نامها
- نام فارسی: گلاریول بالسرخ
- نام علمی: Glareola pratincola
- نام انگلیسی: Collared Pratincole
ردهبندی جانوری
- شاخه: Chordata
- رده: Aves
- راسته: Charadriiformes
- خانواده: Glareolidae
- جنس: Glareola
- گونه: Glareola pratincola
اندازه بدن
- طول بدن: 24–28 سانتیمتر
- گستردگی بالها: 58–65 سانتیمتر
- وزن: 85–115 گرم
ویژگیهای ظاهری
گلاریول بالسرخ پرندهای کوچک تا متوسط با بالهای بلند و نوک تیز است. بالها تیره با لبههای روشن و دم کوتاه و کشیده دیده میشود. پشت بدن قهوهای روشن با رگههای خاکستری و زیرتنه سفید است. حلقه گردن مشخص و تیره رنگ است که نام فارسی «بالسرخ» به دلیل نوار باریک قرمز مایل به قهوهای روی بالهای پرواز گرفته شده است. منقار کوتاه و تیره، پاها کوتاه و نارنجی مایل به قرمز هستند. نابالغها رنگآمیزی کمرنگتر و با رگههای روشنتر دارند. در پرواز، بالهای باریک و حرکات سریع نمایشی، تشخیص این گونه را آسان میکند.
زیستگاه و پراکنش
زیستگاه: این پرنده در دشتهای وسیع نزدیک به آب، سواحل شنی و زمینهای گلی با رویش گیاهی کوتاه، دشتهای باز، حاشیه تالابها، زمینهای کشاورزی مرطوب و سواحل کمدرخت زندگی میکند.. زمین نرم برای کندن لانه و یافتن حشرات اهمیت دارد.
پراکنش جهانی: جنوب و جنوب شرقی اروپا، شمال آفریقا، بخشهایی از آسیای غربی و مرکزی؛ مهاجر به مناطق گرمسیری آفریقا.
پراکنش در ایران: مهاجر عبوری و تابستانگذران در تالابها و دشتهای مرطوب استانهای شمالی، غربی و مرکزی.
عادات و رفتار
پرندهای اجتماعی که در گروههای کوچک تا متوسط دیده میشود. پرواز سریع و نمایشی دارد و اغلب حشرات را در هوا شکار میکند. در طول روز فعال است و شبها معمولاً استراحت میکند. صدای پرنده شامل صداهای تیز و کوتاه «چیک-چیک» است که در هنگام هشدار و پرواز شنیده میشود.
تولیدمثل
گلاریول بال سرخ در فصل بهار و تابستان وارد دوره تولیدمثل میشود. این پرنده معمولاً آشیانهای ساده به شکل گودالی کوچک روی زمین میسازد که با برگها و گیاهان خشک پوشانده میشود تا هم استتار بهتری داشته باشد و هم تخمها در شرایط ایمنتری قرار گیرند. ماده بین ۳ تا ۵ تخم میگذارد. تخمها به رنگ خاکی با لکههای قهوهای هستند که کمک میکند در محیط طبیعی کمتر در معرض دید شکارچیان قرار گیرند. دوره تفریخ حدود ۱۸ تا ۲۲ روز به طول میانجامد و در این مدت هر دو والد به نوبت روی تخمها میخوابند و وظیفه نگهداری و حفاظت از آنها را بر عهده دارند. پس از خروج جوجهها از تخم، آنها به سرعت توانایی حرکت و جستوجوی غذا را پیدا میکنند. با این حال، تا چند هفتهی نخست همچنان تحت مراقبت مستقیم والدین باقی میمانند و والدین با تغذیه و حفاظت از آنها، بقا و رشدشان را تضمین میکنند
تغذیه
رژیم غذایی عمدتاً شامل حشرات، کرمها و بیمهرگان کوچک است. پرنده هنگام تغذیه بر فراز زمین یا در هوا حشرات را شکار میکند. گاهی از دانهها و مواد گیاهی نیز استفاده میکند، به ویژه در فصلهایی که منابع جانوری کمتر است.
وضعیت حفاظتی و تهدیدات
وضعیت حفاظتی: در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت در رده کمترین نگرانی (LC) قرار دارد.؛ جمعیت جهانی پایدار اما نیازمند حفاظت از زیستگاهها است. در ایران نیز در جدول طبقه بندی حفاظتی مهره داران ایران در گروه گونههای غیرحمایت شده قرار دارد.
تهدیدات انسانی: تغییر کاربری اراضی، خشک شدن تالابها، چرای بیش از حد دام و آلودگی محیطی.
شکارگران طبیعی: پرندگان شکاری بزرگ، روباه، گربه وحشی و برخی دیگر از پستانداران کوچک که تخم و جوجهها را شکار میکنند.
نقش اکولوژیکی
گلاریول بالسرخ با تغذیه از حشرات و بیمهرگان کوچک به کنترل جمعیت آنها کمک میکند و در زنجیره غذایی نقش مهمی به عنوان طعمه پرندگان شکاری و پستانداران کوچک دارد. حضور آن شاخصی از سلامت تالابها و دشتهای مرطوب است.