کشیم بزرگ
صدای گونه
فیلم کوتاه
گالری رسانهها
نقشه پراکنش
نامها
- نام فارسی : کشیم بزرگ
- نام علمی : Podiceps cristatus
- نام انگلیسی : Great Crested Grebe
ردهبندی جانوری
- شاخه : Chordata
- رده : Aves
- راسته : Podicipediformes
- خانواده : Podicipedidae
- جنس : Podiceps
- گونه : Podiceps cristatus
اندازه بدن
- طول بدن : 46–51 سانتیمتر
- گشودگی بالها : 70–80 سانتیمتر
- وزن : 700–1,200 گرم
ویژگیهای ظاهری
کشیم بزرگ پرندهای آبزی با گردن بلند و بدن کشیده است. پاها در عقب بدن قرار دارند و مناسب شنا کردن و غوص عمیق هستند. نر در فصل تولیدمثل دارای تاجهای پر بلند نارنجی و سیاه روی سر و گردن است که به وضوح قابل مشاهده است. پشت و بالها قهوهای مایل به خاکستری و سینه و گردن سفید هستند. مادهها مشابه نر هستند ولی تاجها کوتاهتر و رنگها کمی کمرنگتر است. چشمها قرمز و منقار تیز و مخروطی شکل است. جوجهها پس از خروج از تخم توانایی شنا کردن دارند و روی پشت والدین نیز سوار میشوند تا امنیت داشته باشند.
زیستگاه و پراکنش
کشیم بزرگ معمولاً در آبهای کمعمق، دریاچهها، تالابها و رودخانههای آرام با پوشش گیاهی غوطهور زندگی میکند.
پراکنش جهانی : آن شامل اروپا، آسیا، آفریقا و بخشهایی از استرالیا است.
پراکنش در ایران؛ بهطور عمده به عنوان مهاجر عبوری و زمستانه در تالابها و دریاچههای شمال و غرب کشور دیده میشود.
عادات و رفتار
کشیم بزرگ پرندهای شناگر ماهر و آبزی است که بیشتر زمان خود را روی آب میگذراند و به غوص عمیق برای شکار ماهی و بیمهرگان آبزی توانایی دارد. پرواز آن مستقیم و سریع است اما هنگام پرواز روی آب کمتر دیده میشود. در فصل تولیدمثل جفتها قلمرو خود را حفظ میکنند و خارج از فصل تولیدمثل ممکن است در گروههای کوچک دیده شوند.
تولیدمثل
کشیم بزرگ از اوایل بهار تا تابستان وارد فصل تولیدمثل میشود. لانه شناور روی آب و در میان گیاهان آبزی ساخته میشود و از گیاهان تالابی و شاخههای کوچک برای پوشش لانه استفاده میکند. پرنده معمولاً 3 تا 5 تخم سبز-خاکستری با لکههای تیره میگذارد. دوره تفریخ حدود 24 تا 28 روز طول میکشد و هر دو والد در محافظت از تخمها و جوجهها نقش دارند. جوجهها پس از تفریخ توانایی شنا کردن دارند و روی پشت والدین نیز سوار میشوند تا مدتی محافظت شوند.
تغذیه
رژیم غذایی کشیم بزرگ عمدتاً شامل ماهیها و دوزیستان کوچک است. همچنین از بیمهرگان آبزی و حشرات تغذیه میکند. شکار عمدتاً با غوص کردن و دنبال کردن طعمه زیر آب انجام میشود.
تهدیدات و وضعیت حفاظتی
وضعیت حفاظتی : در سطح جهانی کشیم بزرگ در گروه کمترین نگرانی (LC) قرار دارد، ولی در برخی مناطق کاهش جمعیت محلی گزارش شده است. در ایران نیز در جدول طبقه بندی حفاظتی مهره داران ایران در گروه گونههای غیرحمایت شده قرار دارد.
اقدامات حفاظتی شامل حفاظت از تالابها و مدیریت منابع آبی و کاهش آلودگی در افزایش جمعیت این گونه موثر است.
شکارگران طبیعی : تخمها و جوجههای کشیم بزرگ بیشتر در معرض شکار کلاغها، کاکاییها و پرندگان شکاری قرار دارند. همچنین برخی پستانداران مانند راسو و سمور آبی میتوانند تخمها یا جوجهها را مورد حمله قرار دهند. در زیستگاههای آبی، پرندگان شکاری بزرگتر و حتی برخی ماهیهای بزرگ نیز ممکن است جوجههای کوچک را شکار کنند.
تهدیدات انسانی : مهمترین تهدیدات انسانی برای کشیم بزرگ شامل تخریب و کاهش زیستگاههای تالابی بهدلیل زهکشی و تغییر کاربری اراضی، آلودگیهای نفتی و شیمیایی در آبها، کاهش کیفیت آب، مزاحمت انسانی در فصل تولیدمثل (قایقسواری، ماهیگیری)، و شکار غیرمجاز است. تغییرات اقلیمی و خشکشدن تالابها نیز بهعنوان تهدید جدی بر جمعیت این گونه تأثیرگذار است.
نقش اکولوژیکی
کشیم بزرگ با شکار ماهیها و دوزیستان کوچک به کنترل جمعیت آنها کمک میکند. همچنین نقش مهمی در تعادل اکوسیستمهای آبی و تالابها دارد و حضور آن میتواند نشانگر کیفیت آب و سلامت زیستگاههای آبی باشد. این پرنده همچنین بخشی از زنجیره غذایی تالابها بوده و طعمه برخی پرندگان شکاری و پستانداران آبزی میشود.