پرستوی دریایی بال سفید
صدای گونه
فیلم کوتاه
گالری رسانهها
نقشه پراکنش
نامها
- نام فارسی: پرستوی دریایی بال سفید
- نام علمی: Chlidonias leucopterus
- نام انگلیسی: White-winged Tern
ردهبندی جانوری
- شاخه: Chordata
- رده: Aves
- راسته: Charadriiformes
- خانواده: Laridae
- جنس: Chlidonias
- گونه: Chlidonias leucopterus
اندازه بدن
- طول بدن: ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتر
- گشودگی بالها: ۶۰ تا ۷۰ سانتیمتر
- وزن: ۶۰ تا ۸۰ گرم
ویژگیهای ظاهری:
پرستوی دریایی بال سفید پرندهای کوچک و باریک با بالهای بلند و نوکتیز است. در فصل تولیدمثل، پرهای سر و گردن آن سیاه و بدن و بالهایش عمدتاً سفید با لبههای خاکستری دیده میشود. پاها و منقار سیاه هستند. در خارج از فصل تولیدمثل رنگ پرها خاکستری روشن با کمی سفید در بالها است. پرواز سبک و شناور آن به راحتی در آسمان قابل تشخیص است.
زیستگاه و پراکنش
این گونه عمدتاً در تالابهای آب شیرین، دریاچههای کمعمق، باتلاقها و آبگیرهای ساحلی یافت میشود. در ایران در تالابهای شمالی مانند تالاب انزلی و در جنوب در سواحل خلیج فارس و دریای عمان مشاهده میشود. پراکنش جهانی شامل اروپا، آسیای مرکزی، جنوب غرب آسیا و آفریقای شمالی است. پرستوی دریایی بال سفید مهاجر فصلی است و در زمستان به مناطق گرمتر آفریقا و جنوب آسیا مهاجرت میکند.
عادات و رفتار
پرستوی دریایی بال سفید پرندهای اجتماعی است و اغلب در گروههای کوچک تا متوسط پرواز میکند. پرواز آن سبک، سریع و با حرکات بالزدن سریع و جهشی است. بیشتر روزها روی آبهای کمعمق به دنبال غذا هستند و شبها در نزدیکی مکانهای امن استراحت میکنند. صدای آن شامل صداهای تیز و کوتاه «کی» یا «چیرک» است که برای ارتباط با سایر اعضای گروه یا هشدار به شکارچیان استفاده میشود.
تولیدمثل
لانهسازی در روی زمین نزدیک آبهای کمعمق انجام میشود و گاهی روی گیاهان شناور لانه میسازند. مادهها معمولاً 2 تا 4 تخم میگذارند و دوره تفریخ حدود 20 تا 22 روز طول میکشد. هر دو والد در مراقبت و تغذیه جوجهها مشارکت دارند. جوجهها پس از حدود 3 هفته قادر به حرکت و شنا هستند و پس از 4 هفته پرواز میکنند.
در ایران، گزارش مستندی از زادآوری (تولیدمثل) پرستوی دریایی بالسفید وجود ندارد. این گونه عمدتاً به عنوان پرندهای مهاجر و گذرا در کشور دیده میشود. این گونه در مناطقی از اروپا تا آسیای مرکزی معمولاً در فصل بهار تا تابستان لانهسازی و زادآوری میکند.
تغذیه
پرستوی دریایی بال سفید عمدتاً حشرهخوار و آبزیخوار است و رژیم غذایی آن شامل؛ حشرات بالغ و لاروی، سختپوستان کوچک، ماهیهای کوچک و بیمهرگان آبزی است. این گونه معمولاً از سطح آب و روی گل و لای سواحل کمعمق تغذیه میکند و حرکات سریع و چابک آن به شکار موفق کمک میکند.
تهدیدات و وضعیت حفاظتی
این گونه در فهرست اتحادیه جهانی حفاظت به دلیل پراکنش جهانی بسیار وسیع، روند جمعیتی ثابت و پایدار و تعداد بزرگ جمعیت بالغ در وضعیت کمترین نگرانی (Least Concern – LC) قرار دارد .
تهدیدات انسانی: تخریب و تغییر کاربری تالابها و دریاچهها، آلودگی آبها با مواد شیمیایی و زباله، دستاندازی انسانی در مناطق لانهسازی از عمده ترین مخاطراتی است که این پرنده را تهدید میکند.
شکارگران طبیعی: پرندگان شکاری بزرگ مانند عقابها و شاهینها و حتی پستانداران کوچک و روباهها که گاهی تخمها و جوجهها را شکار میکنند.
نقش اکولوژیکی و رفتاری
پرستوی دریایی بال سفید نقش مهمی در کنترل جمعیت حشرات و بیمهرگان آبزی دارد و حضور آن نشاندهنده سلامت اکوسیستم تالابی و آبهای کمعمق است. رفتار اجتماعی و پرواز گروهی آن باعث شده که برای پایش تالابها و آبگیرهای ایران گونه شاخصی باشد.