نامها
- نام فارسی: کاراکال
- نام علمی: Caracal caracal
- گونه : Caracal caracal
ردهبندی جانوری
- شاخه : Chordata
- رده : Mammalia
- راسته : Carnivora
- خانواده : Felidae
- جنس : Caracal
- گونه : Caracal caracal
وزن و ابعاد
- طول سر و تنه : 60 تا 105 سانتیمتر
- طول دم : 20 تا 30 سانتیمتر
- ارتفاع بدن : 40 تا 50 سانتیمتر
- وزن : 8 تا 19 کیلوگرم (نرها بزرگتر از مادهها)
- طول عمر : حدود 12 سال در طبیعت و تا 17 سال در اسارت
ویژگیهای ظاهری
جثه کاراکال بزرگتر از گربه اهلی است، بدن کشیده و استوانهای شکل، دست و پا بلند و پاها بلندتر از دستها است. گوشهای بزرگ و مثلثی شکل با دستهای از موهای سیاه به طول تقریبی 5 سانتیمتر در انتهای آن. دم کوتاه و باریک حدود یک سوم طول سر و تنه است. موهای پشت انبوه، کوتاه و به رنگ زرد شنی متمایل به قرمز تا دارچینی متمایل به قهوهای با هالهای سیاهرنگ. زیر بدن، چانه و گلو سفید است. بالای چشمها و پشت گوشها سیاه است. خط سیاه باریکی از گوشههای دهان به چشمها امتداد دارد.
زیستگاه و پراکنش
زیستگاه : بیابانها، استپها، بوتهزارها، کوهپایههای سنگلاخی و گاهی جنگلهای خشک. کاراکال توان بالایی در سازگاری با خشکی و کمبود آب دارد.
- پراکنش جهانی : آفریقا، خاورمیانه، آسیای مرکزی، شبهقاره هند.
- پراکنش در ایران : در استانهای خراسان شمالی و جنوبی، سمنان، یزد، کرمان، فارس، سیستان و بلوچستان و بوشهر گزارش شده است.
عادات و رفتار
کاراکال جانوری عمدتاً شبفعال و انفرادی است، ولی در برخی مناطق در صبح و عصر نیز دیده میشود. توانایی پرش بسیار بالایی دارد و میتواند تا 3 متر به هوا بجهد و پرندگان را در حال پرواز شکار کند. قلمروطلب است و با بوی ادرار و علامتگذاری قلمرو خود را مشخص میکند. توانایی بالای استتار و سرعت دویدن (بیش از 50 کیلومتر در ساعت) از ویژگیهای رفتاری مهم آن است.
تولیدمثل
جفتگیری معمولاً در بهار یا پاییز رخ میدهد. دوره آبستنی حدود 78 تا 81 روز است و مادهها معمولاً 1 تا 3 توله (گاهی تا 4) به دنیا میآورند. تولهها در حدود 6 ماهگی از شیر گرفته میشوند و در 12 تا 16 ماهگی مستقل میشوند. بلوغ جنسی در حدود 18 تا 24 ماهگی است.
تغذیه
جفتگیری معمولاً در بهار یا پاییز رخ میدهد. دوره آبستنی حدود 78 تا 81 روز است و مادهها معمولاً 1 تا 3 توله (گاهی تا 4) به دنیا میآورند. تولهها در حدود 6 ماهگی از شیر گرفته میشوند و در 12 تا 16 ماهگی مستقل میشوند. بلوغ جنسی در حدود 18 تا 24 ماهگی است.
وضعیت حفاظتی و تهدیدات
وضعیت حفاظتی : در فهرست IUCN در رده LC”کمترین نگرانی” است، ولی در ایران به دلیل کاهش زیستگاه و شکار جمعیت آن آسیبپذیر تلقی میشود و در فهرست طبقه بندی حفاظتی مهره داران ایران در رده حمایت شده و حفاظت شده قرار دارد.
- تهدیدات انسانی : شکار غیرقانونی به دلیل حمله به دام، تلهگذاری، تخریب و تکهتکه شدن زیستگاهها، تصادفات جادهای.
- شکارگران طبیعی : بهجز انسان شکارچی طبیعی جدی ندارد، اما تولهها ممکن است طعمه گرگ یا عقاب شوند.
نقش اکولوژیکی
کاراکال یکی از شکارچیان میانی بومسازگانهای بیابانی ایران است و با کنترل جمعیت جوندگان و پرندگان به تعادل اکولوژیک کمک میکند. همچنین نقش مهمی در شبکه غذایی دارد و بقای آن نشانگر سلامت زیستگاههای بیابانی و استپی کشور است.
